Hãy trân trọng điều quý giá nhất trên đời

 Tôi vẫn còn có mẹ, đấy là điều tôi còn được hạnh phúc hơn một số người. Và vì là phận con gái nên tôi chỉ có thể làm cho mẹ những gì mà mình có điều kiện (dù chưa thật đầy đủ như người ta) và có thể làm được. Lắm lúc mẹ già nói và làm những điều tôi và anh chị em cho là bà đã có dấu hiệu lẫn của người già, chúng tôi đều bảo nhau bỏ qua không nói để mẹ được sống vui vẻ cùng các con, các cháu và các chắt.

Ảnh minh hoạ.

Tôi đã ngộ ra được điều này từ lâu, nhờ được đọc nhiều sách người xưa truyền lại những tấm gương hiếu thuận với cha mẹ, ông bà; nhờ mình hay có tính suy nghĩ và cảm thấy đau đớn khi gặp phải cảnh những kẻ bất hiếu với cha mẹ trong đời sống hàng ngày. Bất hiếu không chí là hư hỏng, cãi vả, làm cho cha mẹ buồn đau, bất hiếu còn từ những sự toan tính thiệt hơn với các anh chị em trong nhà khi phải chăm sóc ông bà, cha mẹ già. Và chính vì hiểu được điều ấy, kể từ khi còn chưa có mái nhà tử tế, khi còn phải vay mượn anh em bạn bè đến ba phần tư số tiền cần để mua lấy "gian nhà làm nơi chui ra chui vào" tận tầng 5 của khu tập thể, cùng lúc cha mẹ chồng ốm đau, vợ chồng tôi cũng vẫn đdc hết lòng, kể cả việc lo chu cấp cho sinh hoạt hàng ngày của ông bà, đến chăm cho ông bà bữa ăn ngon miệng lúc chúng tôi được nghỉ về thăm, đến tắm rửa, vệ sinh cho ông bà thấy nhẹ nhõm hơn khi bị nằm liệt giường hàng hơn năm trời rồi mất. Vậy mà chồng tôi vẫn rớt nứơc mắt mỗi khi nhớ về việc khi còn sống, mẹ già ao ước có được dây chuyền đeo ở cổ cho bằng bà cụ hàng xóm. Chỉ vì còn nghèo, lại còn phải lo trăm bề khi phải di chuyển về Hà Nội công tác, mà chúng tôi không mua được cho bà.

Nay đã 15 năm có lẻ, ông bà qua đời, về mặt nào đó chúng tôi cảm nhận được là mình đã làm được nhiều điều cho bố mẹ, chỉ mỗi tội nhiều khi lực bất tòng tâm, nên vẫn còn nỗi ân hận, giá như lúc ấy mình cố gắng vay mượn thì chắc cũng có thể làm cho mẹ già được vui hơn?

Vì vậy, ngày nay ơn trời, mà cũng có thể do các cụ phù hộ mà nay chúng tôi đã có nếp nhà tử tế để ở, con cháu học hành nên người, cả hai chúng tôi cũng đã lên chức ông bà và đã nghỉ hưu, chúng tôi càng trân trọng điều quý giá nhất trên đời mình đang còn có được - đó là người mẹ già nhỏ bé, lưng còng, chân đi liêu xiêu không còn thật vững chãi, nhưng may thay mẹ vẫn còn minh mẫn, vẫn ham đọc sách và bàn chuyện thế nhân.

Vì biết đọc sách "thánh hiền" mà mình làm được như vậy, và nhiều người bạn tôi cũng đã làm được như vậy. Tuy nhiên, tôi thấy buồn cho một bộ phận không nhỏ những người còn trẻ, còn đang sung sức, còn có đầy đủ cha mẹ và cha mẹ luôn che chở, hy sinh mọi thứ cho con cháu, ngay cả khi con cháu chưa cầu cứu. Họ chưa già nên chưa hiểu người già cần gì, họ còn đủ cha mẹ nên chưa thấu được nỗi đau thiếu cha mẹ, thật đáng thương thay! Phải chăng họ thiếu sự hiểu biết nên chưa ngộ được điều này. Vậy ai sẽ là ngừơi có thể giúp họ hiểu được điều này, và bằng cách nào?

Là người con, người vợ, người mẹ và đã trở thành bà nội, tôi rất đồng cảm và xin chia sẻ nỗi nhớ cùng "những thằng già nhớ mẹ".

TRẦN THỊ DUNG

---------------------------------------

Những thằng già nhớ mẹ

SGTT.VN - Hai mươi năm trước, ông tổng giám đốc công ty tôi mất mẹ. Lúc đương quyền, ông đem mẹ vào Sài Gòn ở với ông. Khi ông về hưu, bà đòi về quê ở vùng ngoại ô Hà Nội và mất ở đó. Tôi đến thăm khi ông trở lại Sài Gòn được vài tháng.

Ảnh: Trần Việt Đức

- Tuổi già được về quê sống những năm tháng cuối đời, rồi mất nhẹ nhàng như thế thì còn gì bằng – tôi an ủi.

- Mất mẹ, tớ cảm thấy thiêu thiếu thế nào ấy…

- Thiếu cái gì?

- Tớ muốn trồng giàn bầu hay giàn mướp sau nhà cho mát, nhưng sợ kiến… Tớ vẫn hay hỏi bà những chuyện lặt vặt như thế. Tớ sinh ra ở quê, nhưng có sống ở quê đâu. Bây giờ bà mất, tớ chẳng biết hỏi ai…

Hồi đó tôi mới xấp xỉ 40, còn mẹ, thấy cái thiêu thiếu của ông đúng là lẩm cẩm. Bây giờ thì tôi cảm được cái thiêu thiếu của ông thế nào rồi.

Tôi có thằng bạn hồi trung học. Tay này quậy phá dàn trời. Trường đuổi học, mời phụ huynh đến thông báo. Mẹ nó đến, đứng khoanh tay như người phạm tội, nhẫn nhục nghe thầy tổng giám thị trút cơn thịnh nộ, hài tội thằng con gần nửa tiếng đồng hồ. Mẹ nó chảy nước mắt: “Nhà cháu nghèo, chạy cơm từng bữa cho anh em nhà nó có cái ăn. Nhà cháu lại không biết chữ, biết thế nào mà dạy nó. Nhờ thầy cô thương đến mà dạy dỗ. Đuổi học, thì nó học ở đâu? Ra trường tư làm gì có tiền. Trăm sự nhờ thầy thương cháu, roi vọt cho cháu nên người. Để rồi tối về, nhà cháu răn đe nó…” Cơn thịnh nộ trôi qua, dường như thương cảm với người đàn bà quê mùa trước mặt, thầy tổng giám thị rồi cũng bỏ qua.

Tôi và thằng ông mãnh đó lấp ló ngoài văn phòng theo dõi. Nó cười hi hí khi biết tai qua nạn khỏi. Chưa hết, hôm sau nó hớn hở: “May quá, bà già tao giấu biệt chuyện này với ông già, nếu không thì… hì hì…”

Hôm rồi, thằng ông mãnh về nhà sau ca đêm, ngồi uống rượu một mình, lướt net, đọc được bài Cá bống kho tiêu nào đó, gọi phone cho tôi từ Mỹ, nói rằng tự nhiên nhớ mẹ, rồi khóc hu hu qua điện thoại: “Cả đời tao làm khổ bà già. Bà già bệnh, tao bận việc, cứ hẹn lần, không về chăm sóc được. Bà già mất, tao về, không kịp nhìn mặt… Tiền bạc bây giờ có ích gì…” Mẹ nó mất cũng gần mười năm rồi… Càng quậy phá, càng mềm nhũn. Nguôi ngoai gì nổi!

Mẹ tôi mất hồi đầu năm. Thấy tôi buồn, thằng bạn học rủ về quê nó ở Châu Đốc chơi cho khuây khoả. Chén thù chén tạc, say tuý luý cả bọn chệnh choạng kéo nhau đi hát karaoke. Thằng bạn cầm micro: “Xin giới thiệu với các anh em Châu Đốc, thằng bạn tôi ở Sài Gòn vừa mất mẹ. Tôi xin hát tặng nó bài… Bông hồng cài áo”. Rồi nó say sưa hát, động tác biểu diễn như một ca sĩ chuyên nghiệp. Bỗng nhiên giọng hát run run... Nó khóc nấc lên. Cách đây hai năm, tôi ghé Châu Đốc dự đám tang mẹ nó.

Chuyện khác, lần này không phải “thằng”, mà là… bà già. Tôi có cô bạn người Ý trạc tuổi, mỗi lần về Milan, ra nghĩa trang thăm mẹ, mang theo thỏi sôcôla ngày xưa bà thích ăn (mà cô ta cũng thích nữa), bẻ sôcôla, cùng ăn với cái… bóng mẹ. Sôcôla Tây thay cho nhang đèn ta, cũng chỉ là tấm lòng. Mẹ cô ta mất cũng mười năm rồi.

Lại có thằng, có thức ăn hay trái cây nào hay hay, lại mang để trên bàn thờ mẹ, và đặc biệt chỉ thích món ăn lấy từ bàn thờ mẹ. Khách đến chơi, thân thiết lắm mới mang đồ cúng mẹ xuống đãi. Hỏi vì sao? Ừ, thì cũng như hồi xưa bà cho mình ăn vậy, có gì ngon cũng để dành cho mình…

Mà có thằng con nào, dù làm tới cái ông vĩ đại cỡ nào, trưởng thành trong con mắt của mẹ đâu? Có thằng sáu chục tuổi, xách xe ra khỏi nhà, vẫn bị gọi vì “lại quên mang nón (bảo hiểm)”. Mùa mưa, trời chưa mưa, ngồi một chỗ, nhưng vẫn gọi vói nhắc thằng con “mang theo áo mưa”.

Tôi có thằng bạn người Đức chừng... 50, ra đường cũng bị bà già vói theo “Alex, quên mang dù!” Thằng này lúc nào cũng vênh váo tự hào vì còn mẹ. Nó khoe: “Từ hồi tôi qua Việt Nam, mẹ tôi lấy làm lạ vì tôi quan tâm tới bả nhiều lắm. Bả vui!” Alex làm ăn ở Việt Nam hơn 12 năm rồi.

Bông hồng đỏ hay bông hồng trắng cho ngày – của – mẹ, đối với tôi chỉ là biểu tượng, chẳng ép phê gì. Ký ức về mẹ, dù gần hay xa, mới là điều nhức nhối. Tuổi càng cao, càng dễ quên chuyện trước mắt, nhưng càng nhớ chuyện xa xôi. Tuổi đời, tình đời trải miết rồi, nay nhớ về mẹ, thôi thì với bao điều thiếu sót và ray rứt, cứ giá mà… giá mà…

Nụ cười của người già, dù là nghễnh ngãng, dù là mù loà… nhớ lại, sao mà dễ thương chi lạ, nhớ xoáy tận đáy lòng. Ray rứt và ân hận là thế! Ước gì thời gian lùi lại, sẽ tìm cách ghẹo bà, để có nhiều hơn nụ cười móm mém như thế. Nụ cười của mẹ già là nụ cười mãn nguyện, con cháu chưa quên bà, vẫn ở bên bà.

Tôi viết bài này, tặng cho các bạn trẻ U 30, 40... gì đó. Các bạn hẳn có nhiều cơ may còn mẹ. Hãy biết trân trọng thời gian bên mẹ. Tôi biết (cũng như tôi ngày xưa), cách biện minh dễ nhất là bận việc và hẹn lần.

Thời gian chắc gì đã làm nguôi ngoai nỗi nhớ?

Nhà thơ Nguyễn Khuyến có câu thơ khóc bạn:

Tuổi già giọt lệ như sương
Hơi đâu ép lấy hai hàng chứa chan
Ừ, nếu giọt lệ già này mà nhớ mẹ, thì ray rứt biết chừng nào!

VŨ THẾ THÀNH